Mobbing ve ayrımcılık rehberleri
Rehberler genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Bu kategorideki rehberler
Mobbing (psikolojik taciz) nedir, hangi davranışlar sayılır?
Mobbing, çalışanın kasıtlı ve sistematik olarak belirli bir süre aşağılanması, dışlanması, saygınlığının zedelenmesi ve yıldırılmasıdır. İşveren, Türk Borçlar Kanunu gereği işçileri psikolojik tacizden korumakla yükümlüdür; konu 2025/3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesiyle de düzenlenmiştir.
Mobbing nasıl belgelenir, hangi deliller toplanmalı?
Mobbingi belgelemek için olayları tarih, saat, yer, sözler ve tanıklarla düzenli kaydetmek; yazışmaları, görev değişikliklerini, şikâyet dilekçelerini ve sağlık kayıtlarını saklamak gerekir. Hukuka aykırı deliller dikkate alınmaz; rızasız konuşma kaydı suç olabilir.
Psikolojik şiddete uğrayan çalışan nerelere başvurabilir?
Psikolojik şiddete uğrayan çalışan işverene yazılı şikâyetten başlayarak ALO 170, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, CİMER, TBMM Dilekçe Komisyonu, TİHEK ve Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurabilir. Tazminat için arabuluculuk ve dava, suçlar için savcılık yolu açıktır.
Mobbing nedeniyle iş sözleşmesi haklı nedenle feshedilebilir mi?
İşverenin şeref ve namusa dokunan söz ve davranışları, sataşma, gözdağı, asılsız ağır isnatları ya da tacize karşı önlem almaması haklı fesih nedenidir. Fesih öğrenmeden itibaren altı iş günü ve her hâlde bir yıl içinde yapılır; işçi kıdem tazminatı ve işsizlik ödeneği alabilir.
İş yerinde ayrımcılık yasağı neleri kapsar?
İş ilişkisinde dil, ırk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, inanç, din ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz. İşe alımdan feshe kadar her süreç kapsamdadır; gebelik ve çocuk bakımı nedeniyle başvuru reddedilemez. İşçi dört aya kadar ücreti tutarında tazminat isteyebilir.
İş yerinde cinsel tacize uğrayan çalışanın hakları ve başvuru yolları
İşverenin cinsel tacizi ya da çalışan veya üçüncü kişinin tacizine bildirime rağmen önlem almaması işçiye derhal fesih hakkı verir. Cinsel taciz aynı zamanda suçtur; aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıkla işlenirse ceza artar. Şikâyet süresi öğrenmeden itibaren altı aydır.