İş güvenliği

Tehlikeli işte çalışmaktan kaçınma hakkı nasıl kullanılır?

Ciddi ve yakın tehlikeyle karşılaşan çalışan, kurula ya da işverene başvurarak tespit ister; talebi yerinde bulunursa önlem alınana kadar çalışmaktan kaçınır ve ücreti saklı kalır. Önlenemez tehlikede işyerini hemen terk edebilir, önlem alınmazsa sözleşmesini feshedebilir.

Yayın: Son güncelleme: Hazırlayan: MUHATABIN
Bu rehberde (6 bölüm)
  1. Haklar ve yükümlülükler
  2. Şartlar
  3. İstisnalar
  4. Örnek
  5. Başvuru yolları
  6. Sık sorulan sorular
Resmî kaynaklar (2)

Bu konuda bir iş yeri deneyimin mi var? Deneyimini paylaş

Çalışmaktan kaçınma hakkı, çalışanın hayatını veya sağlığını tehdit eden ciddi ve yakın bir tehlike karşısında işi bırakmasına izin veren, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının özel bir hakkıdır.

Haklar ve yükümlülükler

  • Çalışan, iş sağlığı ve güvenliği kuruluna, kurul yoksa işverene başvurarak durumun tespitini ve tedbir alınmasını ister.
  • Kurul acilen toplanır, işveren derhal karar verir; karar tutanakla tespit edilir ve çalışana ve çalışan temsilcisine yazılı bildirilir.
  • Önlemlerin yetersizliği nedeniyle yetkili makama başvuran çalışanın hakları kısıtlanamaz.
  • Çalışan da ciddi ve yakın bir tehlikeyle ya da koruma tedbirlerinde eksiklikle karşılaştığında işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermekle yükümlüdür.

Şartlar

  • Tehlike ciddi ve yakın olmalıdır; genel bir şikâyet veya ileride doğabilecek bir risk bu hakkı tek başına doğurmaz.
  • Önlenebilir tehlikelerde önce kurula veya işverene başvuru usulü izlenmelidir.

İstisnalar

  • Önlenemez tehlike: Tehlike önlenemiyorsa çalışan başvuru usulüne uymadan işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk ederek güvenli yere gider; bu nedenle hakları kısıtlanamaz.
  • Önlem alınmazsa fesih: Talebine rağmen gerekli tedbirler alınmayan çalışan sözleşmesini feshedebilir. İşin niteliğinden doğan bir sebeple işin işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olması, İş Kanununa göre haklı fesih nedenidir.
  • İşin durdurulması: İşyerinde iş müfettişlerince işin durdurulması hâlinde bu madde uygulanmaz.

Örnek

İskele korkulukları sökülmüş bir şantiyede çalışan işçi, işverene yazılı başvurarak durumun tespitini ister. İşveren tutanakla tehlikeyi kabul eder; işçi korkuluklar takılana kadar yüksekte çalışmaz ve bu süre için ücreti ödenir.

Başvuru yolları

  1. Kurula veya işverene yazılı başvuru; kararın yazılı bir örneğini iste.
  2. Önlem alınmazsa Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişlerine veya ALO 170 hattına bildir.
  3. Gerekirse haklı nedenle fesih yoluna başvur.

Sık sorulan sorular

Çalışmaktan kaçındığım günler için maaş kesilebilir mi?

Kurul veya işveren talebin yönünde karar verdiyse, çalışmaktan kaçındığın dönemdeki ücretin ve diğer hakların saklıdır.

İşveren başvuruma cevap vermezse ne yapabilirim?

İşveren derhal karar vermek zorundadır. Önlemlerin alınmadığı durumlarda yetkili makama başvurabilir, talebine rağmen tedbir alınmazsa sözleşmeni feshedebilirsin.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; somut duruma göre sonuç değişebilir.

Resmî kaynaklar

Genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez (son kontrol: 26 Ekim 2026). Bir hata gördüysen bize bildir.

Çalışanların deneyimleri

Bu konuda henüz yayınlanmış deneyim yok.