Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 6 Ekim'de Üçlü Danışma Kurulu'nu “Çalışma Hayatında Yeni Çalışma Yöntemleri” gündemiyle topladı. Bakan Vedat Işıkhan başkanlığında Ankara'da yapılan toplantıya işçi tarafından TÜRK-İŞ, HAK-İŞ ve DİSK, işveren tarafından TİSK katıldı.
Toplantının konusu, 2027-2029 Orta Vadeli Program'da (OVP) yer verilen “yeni nesil çalışma modelleri” oldu. Bakanlığın açıklamasında hangi çalışma biçimlerinin ele alındığı tek tek sayılmadı; bir düzenleme taslağı ya da takvim de paylaşılmadı.
Bakanlık ne söyledi
Işıkhan, işsizlik oranının yaklaşık 40 aydır tek haneli seyrettiğini, ağustosta %7,8'e, genç işsizliğin ise %13'e gerilediğini hatırlattı. Bakanlığın önceliğinin, çalışma hayatına katılmakta güçlük çeken grupları işgücü piyasasına kazandırmak olduğunu söyledi; kadın istihdamına yönelik İş Pozitif ve gençlere yönelik Gençliğin Üretim Çağı (GÜÇ) programlarını bu çerçevede örnek gösterdi.
Bakan, amaçlarının tek tip bir çalışma modeli oluşturmak olmadığını, farklı çalışan gruplarının ve işletmelerin ihtiyaçlarına cevap veren, hak ve güvenceleri koruyan bir yapı kurmak istediklerini söyledi. Üzerinde çalışılan düzenlemelerde Avrupa ülkelerindeki modellerin incelendiğini ve bazı başlıklarda mevzuatın daha açık, öngörülebilir ve uygulanabilir hâle getirilmesinin hedeflendiğini belirtti.
Konfederasyonların tutumu
TÜRK-İŞ'in açıklamasına göre toplantıda konfederasyonu Genel Başkan Yardımcısı Ramazan Ağar temsil etti. Ağar, teknolojik gelişmelerin yalnızca üretim biçimlerini değil meslekleri ve çalışma ilişkilerini de değiştirdiğini belirterek yeni çalışma modelleri, istihdam, iş güvencesi ve sosyal koruma konularındaki değerlendirmelerini aktardı.
Bakanlığın açıklamasında ise işçi ve işveren temsilcilerinin toplantıda dile getirdiği görüşlere yer verilmedi.
OVP ve işgücü verileri
Bakanlığın aktardığına göre OVP; yeni nesil çalışma biçimleri, iş-yaşam dengesi ve özellikle kadınlar ile gençlerin işgücüne katılımını artırmaya yönelik politikalar öngörüyor. Işıkhan, işgücü piyasasının yalnızca işsizlik oranıyla izlenmemesi, potansiyel işgücünün ve farklı demografik grupların durumunun da takip edilmesi gerektiğini söyledi.
TÜİK'in aynı dönemde açıkladığı veriler bu ayrımın önemini gösteriyor: ağustosta işsizlik oranı %7,8'e inerken zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı %31'e yükseldi.
Çalışanlar açısından ne anlama geliyor
Toplantı bir karar ya da yasa değişikliği anlamına gelmiyor; yürürlükteki kurallar şimdilik aynı. Kısmi süreli çalışma, çağrı üzerine çalışma, uzaktan çalışma ve denkleştirme gibi farklı çalışma biçimleri bugün 4857 sayılı İş Kanunu'nda düzenleniyor ve olası değişiklikler bu hükümlere dokunabilir.
Bir taslak yayımlandığında belirleyici olacak sorular şunlar: Yeni modeller hangi çalışan gruplarını kapsayacak, ücret, fazla çalışma ve dinlenme sürelerine nasıl yansıyacak ve sosyal güvenlik hakları nasıl korunacak. Muhatabın, resmî bir metin veya takvim açıklandığında konuyu birincil kaynak üzerinden takip edecek.
