TÜİK'in 3 Kasım'da yayımladığı verilere göre tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ekimde bir önceki aya göre %2,58 arttı. Yıllık enflasyon eylüldeki %29,73'ten %29,77'ye çıkarak yatay seyretti. Fiyatlar 2025 aralık ayına göre %27,52, on iki aylık ortalamalara göre %31,23 yükseldi. Veriler, ücretini yılbaşında belirlenen tutar üzerinden alan çalışanların alım gücündeki aşınmanın sürdüğünü gösteriyor.
Günlük harcamalarda öne çıkan kalemler
Ekimde aylık artışın en belirgin olduğu ana grup gıda ve alkolsüz içecekler oldu: bu gruptaki fiyatlar bir ayda %3,50 yükseldi ve manşet orandan yaklaşık bir puan daha hızlı arttı. Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda aylık artış %2,84, ulaştırmada %2,02 oldu.
Yıllık tabloda konut grubu %40,24 ile en hızlı artan ana gruplardan biri olmayı sürdürdü. Ulaştırmada yıllık artış %36,39, gıda ve alkolsüz içeceklerde %27,73 oldu. En yüksek ağırlığa sahip bu üç grup, yıllık %29,77'lik enflasyonun yaklaşık 17,6 puanını oluşturdu: gıdanın katkısı 6,81, ulaştırmanın 6,10, konutun 4,71 puan. Endeksteki 174 alt sınıfın 134'ünde fiyatlar arttı, 29'unda düştü, 11'inde değişmedi.
Çekirdek göstergeler ne söylüyor
İşlenmemiş gıda, enerji, alkollü içkiler, tütün ve altının hariç tutulduğu özel kapsamlı B göstergesi ekimde aylık %2,00, yıllık %28,46 arttı. Enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler, tütün ve altını dışarıda bırakan C göstergesinde aylık artış %2,07, yıllık artış %28,28 oldu.
Manşet aylık oranın (%2,58) çekirdek göstergelerin üzerinde kalması, ekimdeki artışta gıda gibi oynak kalemlerin payının büyük olduğuna işaret ediyor.
Çalışanların alım gücü için ne anlama geliyor
Aralık 2025'ten bu yana fiyatlar %27,52 arttığına göre, yılbaşından beri ücreti hiç değişmeyen bir çalışanın alım gücü yaklaşık %21,6 azalmış durumda. Yıl içinde ara zam alan çalışanlar için doğru karşılaştırma, zammın yürürlüğe girdiği aydan bu yana gerçekleşen fiyat artışıdır.
Harcamasının büyük kısmını gıdaya ayıran hanelerde aylık artış manşet orandan daha yüksek hissedilebilir. Örneğin ayda 10.000 liralık gıda alışverişi yapan bir hane için aynı sepetin maliyeti yalnızca ekimde yaklaşık 350 lira arttı. Kirada oturanlar için de konut grubundaki yıllık %40,24'lük artış bütçede önemli bir kalem olmayı sürdürüyor.
Birçok toplu iş sözleşmesinde ve şirket içi ücret politikasında altı aylık ya da yıllık TÜFE değişimi zam formülünün parçası. Türk Borçlar Kanunu'na göre konut kiralarında yenilenen dönemde uygulanabilecek artışın üst sınırı da TÜFE'nin on iki aylık ortalama değişimi; ekim itibarıyla bu oran %31,23.
