Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, mevsimlik tarım işçilerinin barınma alanları için üreticilerin ve yerel aktörlerin doğrudan katkı verdiği, kamu kaynağının ise tamamlayıcı kaldığı "mikro destek" modelleri üzerinde çalışıyor. Bakan Vedat Işıkhan, Bakanlığın 13 Ekim'de duyurduğu Mevsimlik Tarım İşçiliği İzleme ve Değerlendirme Kurulu Toplantısı'nda bu modellerin her ilin tarımsal üretim yapısı, işgücü ihtiyacı ve yerel imkânları dikkate alınarak geliştirileceğini söyledi.
Rakamlarla METİP
Bakanlık koordinasyonunda yürütülen Mevsimlik Tarım İşçileri Projesi (METİP) kapsamında 2010-2013 yıllarında 38 ilde hazırlanan 65 projeye yaklaşık 96 milyon lira aktarıldı. 2017-2026 döneminde ise 23 ile yaklaşık 180 milyon lira ödenek ayrıldı. Işıkhan'ın verdiği bilgiye göre 2026 itibarıyla 21 ilde 37 aktif METİP alanı bulunuyor.
Bu alandaki çalışmalar 2010'da başladı, 2017'de yayımlanan genelgeyle daha sistematik bir yapıya kavuştu. 2024'te ise 2024/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yeni bir çerçeve oluşturuldu.
Genelge ve işletme giderleri gündemde
Toplantıya ilgili bakanlıkların bakan yardımcıları, 10 ilden vali ve vali yardımcıları ile İŞKUR il müdürleri katıldı. Işıkhan, toplantıdaki görüş ve öneriler doğrultusunda 2024/5 sayılı genelgenin, uygulamada karşılaşılan sorunlar ve ihtiyaçlar çerçevesinde nasıl güncellenmesi gerektiğinin değerlendirileceğini söyledi.
Gündemdeki bir diğer başlık METİP alanlarının sürdürülebilirliği ve mevcut alanların statüsü. Bakanlık, elektrik ve su gibi işletme giderlerinin sürekli olarak METİP bütçesinden karşılanması yerine kullanım esaslı bir yapıya geçilmesi gerektiğini düşünüyor. Bu giderlerin kim tarafından ve hangi yöntemle karşılanacağı açıklamada yer almadı.
Tarım iş aracılığı ve çocukların eğitimi
Bakanlık, tarım iş aracılığı sisteminin daha etkin hale getirilmesini de öncelikleri arasında sayıyor. Işıkhan'a göre çalışan ile işveren arasındaki ilişkinin daha düzenli, kayıtlı ve öngörülebilir kurulması ve tarım aracılarının sisteme daha etkin biçimde dahil edilmesi, çalışma koşullarının iyileşmesine katkı sağlayabilir.
İçişleri, Millî Eğitim ve Sağlık bakanlıklarıyla yürütülen veri temelli iş birliğiyle mevsimlik tarım işçileri ve ailelerine ilişkin verilerin daha sağlıklı izlenmesi hedefleniyor. METİP alanlarındaki Sosyal Destek Merkezleri aracılığıyla çocukların eğitime yönlendirilmesi, yaz okulları ve telafi eğitimleri gibi uygulamalar sürüyor.
Bundan sonrası
Açıklamada genelgenin hangi maddelerinin değişeceği, yeni finansman modelinin takvimi ve işçilerin barınma koşullarına doğrudan nasıl yansıyacağı yer almadı.
