Haberler ve Kaynaklar
Muhatabın haberleri nasıl hazırlanır?
Muhatabın haberleri; ücret, sosyal güvenlik, iş güvenliği, istihdam ve çalışma hayatıyla ilgili gelişmeleri kapsar. Her haber şu adımlardan geçer:
- Konu, resmî kurumların açıklamaları, istatistik bültenleri, mevzuat değişiklikleri veya sendika ve meslek kuruluşlarının duyuruları gibi birincil kaynaklardan belirlenir.
- Editör kaynak metnin tamamını okur; rakamları, tarihleri ve kurum adlarını kaynakla karşılaştırır.
- Haber, kaynakta yer almayan yorum veya tahmin eklenmeden yazılır. Kurum ve kuruluşların görüşleri kendilerine atfedilerek aktarılır.
- Yayın öncesi kontrol listesi tamamlanır ve haber bir editör tarafından yayınlanır.
Her haberin sonunda kaynağı ve kaynağın yayın tarihi gösterilir.
Haber kaynakları nasıl seçilir?
Haberlerde birincil kaynak esas alınır. Kaynaklar güvenilirlik düzeyine göre şöyle değerlendirilir:
- Resmî kurumlar ve istatistikler: TÜİK bültenleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve SGK duyuruları, Resmî Gazete
- Sendikalar ve konfederasyonlar: Ücret, toplu sözleşme ve çalışma koşullarına ilişkin açıklamalar
- Sivil toplum kuruluşları ve meslek örgütleri: Raporlar ve araştırmalar
- Şirket açıklamaları: Kamuya açık resmî duyurular ve bildirimler
Resmî olmayan kaynaklardan gelen bilgiler kesin bilgi gibi sunulmaz; "… açıkladı", "… raporuna göre" biçiminde kaynağına atfedilir. Sosyal medya paylaşımları ve doğrulanamayan iddialar tek başına haber kaynağı olarak kullanılmaz.
Ölüm veya ağır yaralanma gibi hassas konular içeren haberler, resmî açıklamalarla teyit edilmeden yayınlanmaz.
Kaynak neden gösterilir? Haberin sonunda kaynak kurumun adı ve kaynağın bağlantısı yer alır. Kaynak şu nedenlerle gösterilir:
- Okuyucu, rakamları ve açıklamaları doğrudan kaynağından kontrol edebilir.
- Kurum ve kuruluşların görüşleri ile Muhatabın'ın aktarımı birbirinden ayrılır.
Bir haber önemli bir değişiklik nedeniyle güncellendiğinde "Güncellendi" notu ve güncelleme açıklaması haberin içinde gösterilir.
Haberlerdeki görseller nereden gelir?
Haberlerde kullanılan fotoğraflar, kullanım lisansı açık olan kaynaklardan (örneğin Wikimedia Commons) seçilir. Haber ajanslarının telif hakkıyla korunan fotoğrafları kullanılmaz.
- Her görselin altında veya görsel bilgisinde kaynak ve lisans bilgisi yer alır.
- Görsel, haberde anlatılan olayın kendisini göstermiyorsa "Temsilî görsel" olarak belirtilir.
- Haberle ilgili uygun bir görsel bulunmadığında haberin kategorisine ait genel bir görsel kullanılır.
Görselde size ait bir hak bulunduğunu veya görselin yanlış kullanıldığını düşünüyorsanız haberin adresiyle birlikte destek ekibine bildirin.
Yanlış haber bilgisi nasıl bildirilir?
Bir haberde yanlış veya eskimiş bilgi gördüğünüzde destek ekibine yazın. Bildiriminizde şunlar bulunmalıdır:
- Haberin adresi
- Hatalı olduğunu düşündüğünüz ifade
- Doğru bilgi ve varsa resmî bir kaynak bağlantısı
Editör bildirimi haberin kaynaklarıyla karşılaştırır. Hata doğrulanırsa haber düzeltilir; önemli bir değişiklik yapıldığında haberde "Güncellendi" notu ve düzeltmenin açıklaması gösterilir.
Bir haberde adı geçen kurum veya şirketin açıklama talepleri de aynı yolla iletilir.
Bir şirketle ilgili haber nasıl ilişkilendirilir?
Bir haberin konusu doğrudan bir şirketle ilgiliyse editör haberi o şirketin kaydıyla ilişkilendirir. İlişkilendirme:
- Yalnızca haberde adı açıkça geçen ve haberin konusuyla doğrudan ilgili şirketler için yapılır.
- Haberin şirket profilindeki "Bu şirketle ilgili haberler" bölümünde görünmesini sağlar.
- Haberin sonunda ilgili şirketin profiline bağlantı oluşturur.
Bir sektörü genel olarak ilgilendiren haberler tek tek şirketlerle ilişkilendirilmez. Yanlış bir ilişkilendirme gördüğünüzde haberin ve şirketin adresiyle destek ekibine bildirin.
Haberlerde otomasyon kullanılıyor mu?
Muhatabın, belirli kaynakları her gün otomatik olarak tarayan bir sistem kullanır. Bu kaynaklar arasında TÜİK, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, SGK, işçi sağlığı ve iş güvenliği alanında çalışan kuruluşlar ve sendika konfederasyonları bulunur.
Otomasyonun görevi:
- Kaynaklardaki yeni duyuruları bulmak
- Kaynak metnin tamamını okumak
- Daha önce haberleştirilmiş aynı olayı tespit etmek
- Konunun hassasiyetine göre bir risk düzeyi belirlemek
- Editör için kısa bir haber adayı hazırlamak
Haber adayları yalnızca editörlerin göreceği bir listede tutulur. Otomasyon haber metni için bir yapay zekâ hizmeti kullanmaz; aday, kaynak metinden kısa ve kaynağı belirtilmiş alıntılarla hazırlanır.
Otomasyon haber yayınlamaz. Oluşturduğu her aday editörün incelemesine sunulur ve yayın kararını her zaman bir editör verir.
Editör aday üzerinde şu kontrolleri yapar:
- Kaynak metnin tamamı okunabildi mi?
- Taslaktaki her rakam ve tarih kaynakta yer alıyor mu?
- Aynı olay daha önce haberleştirildi mi?
- Konu ölüm, yaralanma veya hukuki süreç gibi hassas bilgiler içeriyor mu?
Hassas konular içeren adaylar yüksek riskli olarak işaretlenir ve resmî açıklamalarla teyit edilmeden yayına hazırlanmaz. Kaynak metni tam okunamayan veya rakamları kaynakla eşleşmeyen adaylar uyarıyla işaretlenir.
Editör adayı haber taslağına dönüştürür, metni düzenler, kontrol listesini tamamlar ve yayınlar ya da adayı reddeder.