SGK

Sigortasız çalıştırılırsan ne yapmalısın?

İşveren işçiyi çalışmaya başlamadan önce SGK'ya bildirmek zorundadır. Bildirilmeyen çalışma için SGK'ya ve ALO 170'e başvurulabilir ya da çalışılan yılın sonundan itibaren beş yıl içinde hizmet tespiti davası açılabilir. Bildirim yapmayan işverene idari para cezası uygulanır.

Yayın: Son güncelleme: Hazırlayan: MUHATABIN
Bu rehberde (7 bölüm)
  1. Haklar ve yükümlülükler
  2. Şartlar
  3. Yaptırımlar
  4. İstisnalar
  5. Örnek
  6. Başvuru yolları
  7. Sık sorulan sorular
Resmî kaynaklar (3)

Bu konuda bir iş yeri deneyimin mi var? Deneyimini paylaş

Sigortasız çalışmak, emeklilik için prim günlerinin, sağlık güvencesinin, iş kazası ve işsizlik sigortası haklarının kaybı anlamına gelir. Kanun, bildirimi işverene yükler ve işçinin kendini bildirmemesini onun aleyhine delil saymaz.

Haklar ve yükümlülükler

  • İşe giriş bildirgesi çalışmaya başlamadan önce verilir. İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde en geç çalışmaya başlanan gün verilebilir.
  • Sigortalı da çalışmaya başladığı tarihten itibaren bir ay içinde durumu SGK'ya bildirebilir.
  • SGK denetim memurlarının tuttuğu tutanaklar aksi ispat edilene kadar geçerlidir; işverenler istenen defter ve belgeleri göstermek zorundadır.

Şartlar

  • Kaydını e-Devlet hizmet dökümünden kontrol et: çalıştığın aylar ve gün sayıları görünmüyorsa bildirim yapılmamıştır.
  • Çalıştığını gösteren delilleri topla: iş yerinde çekilmiş fotoğraflar, mesajlar, ödeme dekontları, tanıklar, işyeri giriş kartı.

Yaptırımlar

Durumİdari para cezası (her sigortalı için)
Bildirgenin süresinde verilmemesiAsgari ücret tutarı
Bildirilmediğinin denetim, mahkeme kararı veya kamu kayıtlarıyla tespitiAsgari ücretin iki katı
Bir yıl içinde tekrarıAsgari ücretin beş katı

İstisnalar

  • Hizmet tespiti davası için süre sınırlıdır: çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl. Bu süre kaçırılırsa o dönemin hizmetleri dava yoluyla tespit ettirilemeyebilir.
  • Kısmen bildirilmiş çalışma (eksik gün veya düşük ücret) için eksik prim rehberine bakabilirsin.

Örnek

Bir restoranda sekiz ay sigortasız çalışan işçi, hizmet dökümünde bu ayları göremez. ALO 170 veya SGK'ya şikâyette bulunur; aynı zamanda çalıştığı yılın sonundan itibaren beş yıl içinde hizmet tespiti davası açabileceğini bilir.

Başvuru yolları

  1. SGK: İl veya merkez müdürlüğüne yazılı şikâyet; SGK denetim memurları işyerinde inceleme yapabilir.
  2. ALO 170: Telefonla, canlı destekle veya sitedeki ihbar/şikâyet formuyla başvuru. Ayrıntı: ALO 170 ve Bakanlık başvurusu.
  3. İş mahkemesi: Hizmet tespiti davası; çalışmanın kanıtlanması hâlinde mahkeme kararındaki kazanç ve gün sayıları dikkate alınır.

Sık sorulan sorular

Sigortasız çalışmayı kabul ettim, yine de hak arayabilir miyim?

Evet. Bildirim yükümlülüğü işverene aittir ve sigortalının kendini bildirmemesi aleyhine delil sayılmaz.

Hizmet tespiti davası için kaç yıl içinde başvurmalıyım?

Hizmetlerin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde iş mahkemesine başvurulmalıdır.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; somut duruma göre sonuç değişebilir.

Resmî kaynaklar

Genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez (son kontrol: 26 Ekim 2026). Bir hata gördüysen bize bildir.

Çalışanların deneyimleri

Bu konuda henüz yayınlanmış deneyim yok.